Nocturnes

Διάβασα το Nocturnes (Five Stories of Music and Nightfall) του Kazuo Ishiguro, ένα πολύ γλυκό βιβλίο που περιέχει πέντε ιστορίες. Οι ιστορίες όλες έχουν σχέση με τη μουσική. Η πρώτη (Crooner) διαδραματίζεται στη Βενετία και αναφέρεται σε ένα τραγουδιστή που βιώνει την παρακμή στην καριέρα του και ένα νεαρό μουσικό, η δεύτερη (Come rain or come shine) έναν μεσήλικα του οποίου οι γνώσεις στη μουσική είναι το μόνο πράγμα που φαίνεται να εκτιμούν οι φίλοι του σε αυτόν, η τρίτη (Malvern Hills) ένα συνθέτη που παλεύει να ορθοποδήσει και γνωρίζει ένα ζευγάρι με συζυγικά προβλήματα, η τέταρτη ιστορία (Nocturne) ένα μουσικό τζαζ που κάνει πλαστική εγχείρηση για να προωθήσει την καριέρα του, και η πέμπτη (Cellists)έναν ανερχόμενο μουσικό που γνωρίζει μια ασυνήθιστη μέντορα. Όλες οι ιστορίες έχουν μια μελαγχολία, και δείχνουν ήρωες που είναι εύθραυστοι, έχουν κάνει λάθη ή κουβαλούν μια πίκρα μέσα τους. Η μουσική παίζει κυρίαρχο ρόλο σε όλες τις ιστορίες και μοιάζει να πλάθει μια μουσική υπόκρουση, μελαγχολική αλλά και ανάλαφρη, καθώς διαβάζει κανείς αυτές τις ιστορίες.

Nothing to be frightened of

Διάβασα το Nothing to be frightened of του Julian Barnes. Στο αυτοβιογραφικό αυτό βιβλίο ο συγγραφέας αναφέρεται στο θάνατο, στην εμμονή του με και φοβία του για το θάνατο. Το βιβλίο δεν είναι γραμμένο σαν εξιστόρηση της ζωής του συγγραφέα, αντ'αυτού ο συγγραφέας μιλάει για το θάνατο κάνοντας συχνές αναφορές στα παιδικά του χρόνια, στους γονείς του και το θάνατο τους, στη φθορά του ανθρώπινου σώματος και της φοβίας. Το βιβλίο είναι καλογραμένο, εύστοχο με φλέβες χιούμορ και καυστικότητας αλλά και φωτογραφικό της ανθρώπινης ευάλωτης φύσης. Συχνά καθώς το διάβαζα άρχιζα να κάνω σκέψεις για το θάνατο παρόλο που δεν ήθελα να αρχίσω να σκέφτομαι αυτά που έγραφε ο συγγραφέας. Αυτό όμως είναι και η επιτυχία του βιβλίου, ο συγγραφέας σε παίρνει μαζί του σε ένα ταξίδι που αρχικά πιστεύεις ότι δε θα απολαύσεις και ίσως και σε στιγμές σε τρομάζει ή ενοχλεί, αλλά πιάνεις τον εαυτό σου να ρουφά το βιβλίο, να μη θες να το αφήσεις, να νιώθεις το συγγραφέα να σου μιλάει προσωπικά και να κατανοείς τις ανησυχίες του, τις θέσεις και τις εμμονές του. Είναι τελικά απολαυστικό!

Τι είδε η γυναίκα του Λωτ

Διάβασα το "Τι είδε η γυναίκα του Λωτ" της Ιωάνας Μπουραζοπούλου. Πρόκειται για ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας, σαράντα αιώνες μετά τη βιβλική καταστροφή στα Σόδομα και Γόμορρα, η ίδια γη αναβλύζει ένα βιολετί αλάτι ενώ η γεωγραφία της Ευρώπης αλλάζει ριζικά καθώς μεγάλο μέρος της καλύπτεται από νερό. Μια νέα αποικία δημιουργείται και ελέγχεται από τους εβδομηνταπέντε. Στην αποικία αυτή έξι χαρακτήρες γράφουν επιστολές στους Εβδομηνταπέντε οι οποίοι προσλαμβάνουν έναν ειδικό σε επιστολές να τους βοηθήσει να κατανοήσουν τι συνέβη. Το βιβλίο είναι μια αλληγορία για το φόβο, την ενοχή, την υπακοή, και είναι γεμάτο εκπλήξεις. Είναι βιβλίο καλογραμμένο και έξυπνο. Για να είμαι ειλικρινής, διαβάζοντας το ξεχνούσες ότι είναι Έλληνα συγγραφέα, όχι μόνο γιατί οι πρωταγωνιστές δεν ήταν Έλληνες και η τοποθεσία δεν ήταν ελληνική, αλλά και γιατί η γραφή ήταν μεστή, καθαρή και ουσιαστική-κάτι που δε βρίσκει κανείς συχνά στην ελληνική σύγχρονη λογοτεχνία. Είναι περίεργο πως το βιβλίο αυτό δεν έχει γίνει πιο γνωστό, μου το πρότειναν φίλοι που είχαν ενθουσιαστεί και εγώ το συνιστώ ανεπιφύλακτα-ίσως από στόμα σε στόμα να διαδοθεί παραπάνω. Να τονίσω επίσης ότι γενικά δεν είμαι φίλος των βιβλίων επιστημονικής φαντασίας, αλλά αυτό δεν είναι ακριβώς αυτό και η γραφή του και οι χαρακτήρες του έχουν διαχρονικότητα. Στην αρχή διαβάζοντας την πρώτη επιστολή οι πρώτες σελίδες ζητούσαν από τον αναγνώστη υπομονή να εγκληματιστεί, αλλά μετά από λίγες σελίδες το βιβλίο σε ρουφάει...

Night Train

Διάβασα το Night Train to Lisbon του Pascal Mercier. Το βιβλίο αυτό έγινε παγκοσμίως μεγάλη εκδοτική επιτυχία (έχοντας πωλήσει πάνω από δύο εκατομύρια αντίτυπα παγκοσμίως).
Ο πρωταγωνιστής είναι ο Raimund Gregorius, καθηγητής Λυκείου στη Ελβετία, που όντας χωρισμένος ζει μόνος και καλλιεργεί το πάθος του για τις γλώσσες. Μια μέρα συναντά μια αινιγματική γυναίκα από την Πορτογαλία που τον οδηγεί σε ένα βιβλίο του Amadeo de Prado , ένα γιατρό που με το έργο του προέβαλε αντίσταση στη δικτατορία του Salazaar. Ο Gregorius ταξιδεύει στην Πορτογαλία στα ίχνη αυτού του γιατρού, ο οποίος πια δε ζει αλλά έχει αφήσει πίσω του ανθρώπους που τον θυμούνται έντονα, η αδελφή του Adriana, που έζησε για να τον προστατεύει, ο παιδικός φίλος Jorge O’Kelly με τον οποίο υπήρχε σχέση εμπιστοσύνης μέχρι που μια γυναίκα μπήκε ανάμεσα τους, ο αντιστασιακός Joao Eca που βασανίστηκε φρικτά τα χρόνια της δικτατορίας και τώρα είναι σε οίκο ευγηρίας. Ο Gregorius μαθαίνει για τη ζωή του de Prado μέσα από αφηγήσεις, γράμματα και σημειώσεις.
Μπορώ να πω ότι παρά τις πολύ καλές κριτικές που το βιβλίο αυτό κέρδισε στην Ευρώπη, δε με μάγεψε, ίσα ίσα που μερικές φορές με κούρασε. Τα γράμματα και οι σημειώσεις του de Prado υποτίθεται ότι περιέχουν τη σοφία και τη διεισδυτικότητα που βοηθούν και τον Gregorius να αναθεωρήσει τη ζωή του, όμως τα κείμενα αυτά μερικές φορές γίνονται επιφανειακά, ίσως κλισέ με αναμενόμενα μηνύματα που να ταιριάζουν στο αντίστοιχο σημείο της πλοκής ή των προσωπικών προβλημάτων του Gregorius. Όλη η ιστορία εξελίσεται μέσα από τις σημειώσεις του γιατρού καθώς και όλων αυτών των προσώπων που διαδραμάτισαν μεγάλο ρόλο στη ζωή του και δείχνουν όλοι, περιέργως, προθυμία να διηγηθούν στο Gregorius σε μεγάλη έκταση ιστορίες και συναισθήματα από το παρελθόν. Το βιβλίο είναι καλογραμμένο και έχει αρκετό ενδιαφέρον σε πολλά σημεία, αλλά δεν σε κρατά με αμείωτο ενδιαφέρον μέχρι το τέλος-αντιθέτως κουράζει σε πολλά σημεία με τα προβλέψιμα μηνύματα.

Είδα το Once, μια ταινία μιούζικαλ του John Careny. Βέβαια δε πρόκειται για το παραδοσιακό μιούζικαλ, αλλά μια ταινία που έχει τη μουσική ως το βασικό της άξονα. Η ταινία με ενθουσίασε, τόσο ανθρώπινη, απλή, ζεστή, γλυκιά. Η μουσική πραγματικά εμπλουτίζει τη ταινία, είναι όχι απλά μελωδική αλλά σου φέρνει δάκρυα στα μάτια. Οι πρωταγωνιστές είναι εξαιρετικοί (είναι μουσικοί και τραγουδούν φυσικά οι ίδιοι), ιδίως η Marketa Irglova. Η ταινία σε αφήνει με έντονα συναισθήματα και αναμνήσεις από απλές και όμορφες σκηνές, όπως αυτή που το ζευγάρι περπατάει στους δρόμους του Δουβλίνου καθώς εκείνη σέρνει την ηλεκτρική σκούπα, ή αυτή που τραγουδούν μαζί στο πιάνο μαθαίνοντας το τραγούδι που έγραψε εκείνος (που υποδύεται ο Glen Hansard, τα ονόματα του άντρα και της γυναίκας δεν αναφέρονται στην ταινία).

The Bad Sleep Well

Είδα το The Bad Sleep Well (Warui yatsu hodo yoku nemuru) του Akira Kurosawa, μια ταινία του 1960 και η πρώτη που ο Κουροσάβα γύρισε με τη δική του ανεξάρτητη εταιρεία παραγωγής.
Στην ταινία ένας νέος παντρεύεται μια κοπέλα για να μπορέσει να εντρυφήσει σε ένα κύκλο διοικητικών στελεχών μιας μεγάλης εταιρείας και να τους εκδικηθεί για το θάνατο του πατέρα του. Τα στελέχη της εταιρείας είναι χωμένοι μέσα στη διαφθορά και τη διαπλοκή και εκείνος τους παρακολουθεί στενά και τους δημιουργεί προβλήματα. Φτάνει πολύ κοντά στο να τους αποκαλύψει αλλά τελικά κάποιοι από αυτούς ανακαλύπτουν την πραγματική του ταυτότητα και με δόλο τον σκοτώνουν. Η ταινία είναι πολύ ενδιαφέρουσα, με κάποιες σκηνές έντονα φορτισμένες από την οργή του πρωταγωνιστή ο οποίος σε άλλες στιγμές εμφανίζεται σοβαρός αλλά και σχεδόν άψυχος καθώς σφυρίζει και δείχνει αποφασισμένος να συνεχίσει με την αποστολή του ακόμα και όταν κάποιοι από τους θύτες γίνονται θύματα και τον εκλιπαρούν. Δυστυχώς η πλοκή γύρω από τα σκάνδαλα, τις απάτες και τα μυστικά σε εταιρείες και οργανισμούς είναι και διαχρονική και παγκόσμια.

All the Sad Young Literary Men

Τελίωσα τις προάλλες το All the Sad Young Literary Men του Keith Gessen. Το βιβλίο αυτό αναφέρεται σε τρεις νέους και την αναζήτηση τους, τη μοναξιά και την απελπισία. Νέοι με μόρφωση που αποφοιτούν από πανεπιστήμιο με θεωρητικές σπουδές, με φιλοδοξίες αλλά χωρίς να ξέρουν τι να περιμένουν από τη ζωή, βιώνουν την αγάπη, τη προδοσία, την απώλεια. Οι τρεις αυτές άντρες Σαμ, Κιθ και Μαρκ, ψάχνουν να βρουν την ταυτότητα τους μέσα από τις σπουδές τους και τα σχέδια της καρίερας, αλλά κυρίως μέσα από τις γυναίκες στη ζωή τους. Ο Μαρκ βιώνει το διαζύγιο και ψάχνει να βρει τα ιδανικά του και να επιβιώσει το διδακτορικό του, ο Σαμ ονειρεύεται να γράψει το μεγαλύτερο Εβραϊκό έπος, παρόλο που δεν έχει πάει ποτέ στο Ισραήλ και δε μιλάει εβραϊκά, και ο Κιθ με αναμνήσεις από μια διαλυμένη οικογένεια ψάχνει παρηγοριά στην αγκαλιά μιας γυναίκας.

Το βιβλίο είναι ευχάριστο, καλογραμμένο, αρκετά χιουμοριστικό αλλά σε πολλά σημεία φωτογραφίζει την απόγνωση και την αναζήτηση. Ο συγγραφέας ήρθε σε ένα βιβλιοπωλείο της πόλης και διάβασε αποσπάσματα από το βιβλίο του. Ο Keith Gessen γεννήθηκε στη Ρωσία και μεγάλωσε στη Μασαχουσέτη της Αμερικής. Ήταν αρκετά ευχάριστος και μάλισατ υπέγραψε και το βιβλίο μου (πρώτη φορά που ζητάω αυτόγραφο από συγγραφέα). Απάντησε ερωτήσεις του κοινού που αφορούσαν κυρίως στο βιβλίο αλλά και στο λογοτεχνικό περιοδικό n+1 του οποίου είναι ένας από τους ιδρυτές και αρχισυντάκτες. Σε κάποιο σημείο της ομιλίας του τόνισε ότι οι άνθρωποι για τους οποίους γράφει (μορφωμένοι μεσοαστοί, σχετικά νέοι της σύγχρονης εποχής) είναι μια τάξη την οποία οι λογοτέχνες αποφεύγουν, και εκείνος αποφάσισε να της δώσει φωνή μέσα από το βιβλίο του. Και πιστεύω ότι το βιβλίο όντως φωτογραφίζει την εποχή μας και πως επιδρά στα οράματα και αναζητήσεις μιας σχετικά νέας μορφωμένης γενιάς που ίσως παύει να ελπίζει και αφήνεται στις νευρώσεις της εποχής.